مصاحبه با مدیرعامل خیریه اردیبهشت | ابراهیم مدحت
در ادامه مصاحبههای سیمای نیکوکاری ایرانیان، در این قسمت ما با آقای ابراهیم مدحت از خیریه اردیبهشت به مصاحبه پرداختیم. پیش از خواندن متن مصاحبه، میتوانید صفحههای مربوط به خیریههای زنجان را بررسی کنید:
لطفاً خودتان و خیریهی اردیبهشت را معرفی فرمایید
اینجانب ابراهیم مدحت مدیرعامل خیریه اردیبهشت و فعال اجتماعی در حوزه کودکان میباشم. از دغدغههای دوران نوجوانی و جوانی بنده تاسیس نهادی بود که بتواند از کودکان مخصوصا بدسرپرست حمایت کافی به عمل آورد. در این راستا با همکاری جمعی از دوستان اقدام به اخذ مجوز از سازمان بهزیستی و تاسیس خیریه اردیبهشت نمودیم.
واقعیت امر این است که من ابتدا در سال 1376 در مسجد جامع خدمت آیتالله حسینی که کار خیریه را بهطور غیررسمی در مسجد جامع پیش میبردند، فعالیت میکردم. این فعالیت خیرخواهانه مدتی ادامه پیدا کرد تا زمانی گذشت و بعد تصمیم بر این شد که خیریهای را به صورت رسمی تأسیس کنیم. ما در زنجان به خانوادههایی که کارگران جنسی، زنان تنفروش در آن زندگی میکردند کمکهایی را اهدا میکردیم.، من چندین سال بعد خانم تنفروش را دیدم و گفتند پسرش به دلیل دزدی در زندان و از دخترش نیز بیخبر بود، این حقیقت برای من بسیار تکاندهنده بود. سرانجام ما فعالیت خانوادگی و دوستانهی خود را در سال 1398 ثبت رسمی کردهایم. خیریه اردیبهشت با هدف شناسایی و حمایت از کودکان بازمانده از تحصیل، کودکان در معرض خشونت و آزار، کودکان کار، کودکان نیازمند درمان، کودکان معتاد و در معرض اعتیاد و کودکانی که از سوء تغذیه رنج میبرند در اردیبهشت ماه سال 1397 تأسیس گردید.
در خیریه اردیبهشت برای جذب کمکهای مردمی از طریق وب سایت خیریه و درگاه آنلاین با نشان اعتماد و همچنین کد ussd و صفحات فضای مجازی اقدام میکنیم.
از جمله حمایتهای خیریه اردیبهشت از کودکان و خانوادههای آنان را میتوان به پرداخت کمکهای تحصیلی، درمانی، اجاره بها، پول پیش، شیرخشک، لوازم ضروری منزل، پوشاک و مواد غذایی برای مقابله با سوء تغذیه اشاره نمود.
کودکان بیپناه و بدسرپرست برای من بسیار ارزشمند هستند.، خیریههایی وجود دارند که عهدهدار کودکان بیسرپرست میشوند؛ اما خیریهی ما بهطور خاص عهدهدار کودکان بدسرپرست است. مکان مورد نظر ما مکانی است که از مسجد اجاره شده و تمامی وسایل آن را نیز مردم تهیه کردهاند. ما از طریق وبسایت و پیج اینستاگرام کارها و فعالیتهای خیرخواهانهی این مؤسسه را برای مردم شرح دادهایم. خدماتی مانند اورژانس اجتماعی برای کودکان که شرایط حاد و خاص دارند و همچنین معرفی آنها به بهزیستی، از جمله فعالیتهای ما است که معرفی میکنیم.
مجوز ما برای فعالیتهایمان از بهزیستی است، مراحل رسیدگی مراکز دولتی به وضعیت کودکان شرایط خاص و حادی دارد. چندین نمونه است که محیط نامناسبی برای کودکان است. شناسایی کودکانی که به کمک نیاز دارند از جمله کارهای مهمی است که مجموعهی ما در حال انجام آن است. ما به خانوادهها به صورت ماهیانه اجارهبها تقدیم میکنیم؛ همچنین تهیهی پوشاک، تهیهی پول پیش خانواده و… مواردی از قبیل فعالیتهایی است که انجام میدهیم.
یکی از مهمترین کارهایی که ما در این مؤسسه خیریه اردیبهشت زنجان انجام میدهیم این است که از طریق شبکه بهداشت، در روستاهای زنجان به شناسایی کودکان بیمار پرداختهایم؛ شناسایی و مراحل درمانی کودکان آنان را فراهم میآوریم. ما همچنین با مددکاران جهت درمان بعضی از کودکان در تهران همکاری میکنیم؛ خیریههایی در تهران چون زنجیرهی امید، نیکان نیز ارتباط داریم؛ همچنین قابل ذکر است که مردم از طریق پویشهایی برای خرید دستگاههای درمانی، خرید داروها و... کمکهای مردمی جمعآوری میکنیم.
خیریه اردیبهشت زنجان با همافزایی مراکز فرهنگی اقدام به ایجاد واحد تحصیلی در مناطق محروم کرده است.
روش کار چنین است که بهجای خرید یا احداث ساختمانهای جدید میخواهیم از امکانات فرهنگی بلااستفاده موجود در شهر استفاده کنیم و مبالغ اهدایی به کودکان نیازمند را به سمت خدمات تحصیلی سوق دهیم.
تلاش کردهایم تا هزینههای اداری و پشتیبانی خیریه به حداقل ممکن برسد و امکانات اهدایی مردم بیشتر صرف کودکان محروم شود.
از جمله مسائلی که ما در کار خود با آن مواجه هستیم، بحث آسیبهای اجتماعی است. به طور مثال؛ موردی بود که برای حل کردن پروسهی طلاق خانمی، وکیل و شاهد فراهم آوردیم.
بخش مهمی از فعالیتهای خیریه اردیبهشت توسط خیرین داوطلب صورت میپذیرد که میتوان از جملهی این موارد: در بخش امور مالی و حسابداری، تحصیلی و جذب کمکهای مردمی اشاره کرد.
من در مهرانه در بخش جذب مشارکتها، ترنم، مهرباران و... فعالیتی داشتهام و طبق تجربیاتم میدانم که در آن مجموعهها سعی داریم مجموعه را با کمترین حد هزینه برای رسیدن به اهداف مورد نظر همراهی و مدیریت کنیم. اعضای هیئت مدیره، مسئول سایت و دادستان هستیم که در مجموعه فعالیت داریم. افرادی هستند که حسابدرای ما را به صورت رایگان انجام میدهند. یا افراد دیگری نیز هستند که اسباببازیهای دست دوم را ترمیم میکنند و به کودکان ما بازمیگردانند. دو نفر نیروی کارمند داریم، که بر طبق اساس مصوب وزارت کار به آنان حقوق میدهیم. واحد تحصیلی خود را نیز در مناطقی گسترش دادهایم. مساجدی هستند که نیرو و مکان خود را در اختیار ما قرار میدهند و ما را در جهت رسیدن به اهداف یاری میرسانند. طرحهایی همچون، همافزایی در راستای پیوند خیریهها با یکدیگر نیز مطرح شده است؛ ولیکن اما خیریههای بسیاری هستند که اعلام کردهاند که در کار خیر آنان هیچگونه دخالتی صورت نگیرد. همچنین وبسایتی به منظور همافزایی میان خیریهها فراهم آوردیم تحت عنوان چتر مهربانی؛ که در آن پروژههایی مشترک انجام میدهیم. البته باید توجه داشت که فعالیت ما بیشتر کیس نمونهمحور است که موارد زیادی را درصدد برطرف کردن آن بر میآییم.
وضعیت فعالیتهای محیط خیرخواهانه را در زنجان چگونه ارزیابی میکنید؟
مردم زنجان مردم دلسوزی هستند و فعالیتهای چشمگیری در خصوص کمک به نیازمندان انجام میگیرد.
در خیریه اردیبهشت تلاش کردهایم خدمات حمایتی، درمانی و تحصیلی را به روستاهای محروم و نقاط دور از مرکز استان نیز گسترش دهیم، اما اگر این اتفاق مهم در اولویت گروههای خیریه قرار بگیرد شاهد زندگی بهتری برای کودکان و زنان در معرض آسیب خواهیم بود.
سوء تغذیه کودکان از مسائل مهمی است که در خیریه اردیبهشت پیگیری میشود و از دبیر کنوانسیون کودک در استان زنجان نیز حقوق این کودکان را پیگیری کردهایم اما روستاهای محروم باید بیش از این مورد توجه خیریهها و مردم و دولت مردان قرار بگیرد.
به نظر من هر چقدر کار نیکوکاری مردمیتر باشد بهتر است. فعالیت خیر باید کمتر به دولت وابسته باشد. با توجه به شرایطی که ممکن است پیش آید. اگر خیریهها وجه مردمی را حفظ کنند موفقیت چشمگیری به دست خواهند آورد، در غیر این صورت نتیجهی ثمربخشی به دست نخواهد آمد. مردم ایران، مردمان نیکوکاری هستند که امکانات و کمکهزینههایی را برای ما به ارمغان میآورند؛ در پویشها بعضاً بیش از آن مبلغ مورد نیاز جمعآوری میشود. اگر خیریهها شفافیت و روشنی در بحث مالی و کمکهایی که انجام دادند را شفاف سازی کنند و مشخص سازند، کمکهای مردمی نیز به نسبت آن به سمت خیریهها روانه میشود؛ اما اکثر خیریهها میدانی کار میکنند و سازوکار روشنی ارائه نمیدهند.
بزرگترین چالشی که در چند سال اخیر، در حوزه فعالیت خیر با آن مواجه شدهاید چه بوده است؟
به نظر من بیشتر مشکلات ما مربوط به بخش دولتی است. در تمدید مجوزها، نگاه از بالا به پایین بهزیستی از جمله مشکلاتی است که با آن مواجه هستیم. سیستم دولتی باید خدمتگذار مردم باشد؛ چون در قبال کارها و فعالیتهای انجام شدهی دولت مردان حقوقی در قبال کارها و فعالیتهای انجام شده صورت میگیرد پرداخت میشود بنابراین باید خدمات را شایسته و آنطور که باید ارائه دهند. از استانداری، جلسات و پروژههایی که صورت میگیرد شرکت نمیکنم و یا عهدهدار نمیشوم. به نظر من سیستم دولتی بهطور کلی دردسرساز است. برای فعالیتهایی که باید صورت بپذیرد نیازسنجی انجام نمیگیرد و برای امکاناتی هزینه میشود که مورد نیاز ما نیست. این درحالی است که سیستم مدیریت مردمی به راحتی میتواند نیازسنجی کند و با کمک مردم مسئله را حل کند. مهمترین چالش پیش روی خیریهها عدم اولویتبندی نیازهای استان و عدم دسترسی به بانک اطلاعاتی در خصوص میزان وسع و دریافتیهای افراد نیازمند از نهادها و خیریههای دیگر میباشد، برای این منظور در بخش فناوری خیریه اردیبهشت زنجان طرح و برنامهای توسط داوطلبین آماده شده است اما نیاز به حمایتها و مجوزهای دولتی دارد.
از مسئولین دولتی انتظار میرود که با رصد مشکلات استان و اعتماد به خیریهها و امکان دریافت مجوزهای لازم و زیرساختها برای این مسئله تسهیلگری نموده و فضای نیکوکاری را در جامعه بهبود ببخشند.
وضعیت فعالیتهای خیرخواهانه کشور را در آینده روند خیرخواهی ایران چگونه ارزیابی میکنید؟
شرایط اقتصادی کشور و به ویژه تورم بر معیشت و کمکهای مردمی بسیار اثرگذار هستند؛ اگر دولت و حاکمیت بتوانند وضعیت معیشتی را مدیریت کنند میتوانیم گامی به پیشگامهایی رو به جلو برداریم. ما در خیریهی خود از ایران و ایرانیان مقیم در کشورهای دیگر کمکهایی را دریافت میکنیم. من به این مسیر امیدوار هستم که به واسطه کمکهای مردمی بتوانیم گامهای بلندی را برداریم.
با توجه به تعدد خیریهها، اگر خیریهای بتواند کار موازی کاری انجام دهد، خود را شناسنامهدار کند، نیازسنجی لازم را به عمل آورد و مواردی از این دست، میتواند موفقیت زیادی را کسب کند و به اهداف خود نزدیکتر شود. به طور مثال من در گذشته به علت اینکه نخواهیم کار موازی با خیریهای انجام دهیم، برای کار کردن به خیریهای مشابه رجوع کردیم، در آنجا به من مسئولیت خرید مواد غذایی را دادند، به گونهای که از افکار، اندیشه و راهحلهای مدیریتی من هیچگونه استفادهای نشد.
افرادی که مسئولیت پذیر و اخلاق مدار باشند باید جذب خیریهها شوند؛ اینگونه تنشها کاهش مییابند و مسیر تصمیمگیری به سمت تصمیمات درستی هدایت میشوند. برای مثال ما در خیریه اردیبهشت فقط موضوع کودکان را پیگیری میکنیم.
استفاده حداکثری از ظرفیت نیروهای جوان در بخش مدیریت و تصمیم گیری خیریهها از جمله کارهایی است که باید بیشتر در خیریهها مورد بررسی بیشتری قرار گیرد. میانگین سنی هیات مدیره خیریه اردیبهشت 35 سال می باشد.
شما اگر بتوانید در سطح استانی و کشوری تغییری در محیط خیرخواهی ایجاد کنید، این تغییر چه خواهد بود؟
در صورتی که خیریهای بتواند شفافیت مالی داشته باشد و با اولویت مشکلات را پیگیری کند میتواند کمک بزرگی به اعتماد و توسعه امور خیریه کند. یعنی موازی کاری، عدم شفافیت و پرداختن به امور غیرضروری به عدم اعتماد مردم و دلسردی آنان منجر میشود. در خیریه اردیبهشت تلاش میکنیم تا با صداقت و شفافیت مالی و پاسخگو بودن، محیط خیرخواهی را تقویت کنیم.
البته دولتها و حاکمیت نیز میتوانند با اعتماد به مردم و خیریهها و تسهیلگری از ظرفیت فوق العاده بخش خصوصی و مردمی جهت حل مشکلات استفاده نمایند. در وهله اول باید تغییراتی در قوانین ایجاد شود؛ بهگونهای که کاغذ بازی اداری کم شود و سیستمهای ثبتی به صورت سیستماتیک یا سامانمند مسائل را حل کنند.، زیرا این قوانین انرژی بسیار زیادی را از مسئولین مؤسسات خیریه میگیرند. به طور مثال خیریهها باید نام خود را در ادارهی رفاه و تعاون ثبت کنند؛ وقتی به اداره برای ثبت مجوز مراجعه کنیم، باید به دولت مالیاتی پرداخت کنند. در این فرایندها بهتر است قوانین مربوط به بحث شفافیت را الکترونیکی کنند و یک مجموعهی واحد تعیین کنند که خیریهها برای یک مجموعه معین فعالیت خود را بفرستند؛ نه اینکه برای چندین مؤسسه پروندهها را بفرستیم. ؛ چرا که ارسال پروندهها برای چندین مؤسسه نیازمند صرف هزینه و وقت بالایی است. وقتی خیریهی ما به طور خاص تمامی کارها را کاملا به طور شفاف انجام میدهد خردهگیریها در وضعیت سبب دردسر و مشکلات بسیاری برای ما میشود.
تغییر نگاه حاکمیت به خیریهها نیز به همین ترتیب باید تغییر کند. “خیریهها ولینعمتهایی هستند؛ به گونهای که در جهت خیررسانی به مردم و بر پایهی کمکهای مردمی ایجاد شدهاند، نه رقیب مراکز دولتی.”
اگر بخواهید چکیدهی موفقیتهای چندین و چندسالهی خود را ارائه بدهید به چه مواردی اشاره خواهید کرد؟
شفافیت مالی و اطلاعرسانی به مردم از مهمترین دلایل موفقیت خیریهی اردیبهشت بوده است. به طور کلی اگر بخواهم اشاره کنم باید بگویم پنهان کردن برخی مسائلی از مردم سبب روی برگرداندن آنها شده است؛ در صورتی که میتوان با کمکهای مردمی و شرح فعالیتهای خیرخواهانه برای مردم در راستای رسیدن به اهداف از یاری آنان نیز بهره برد. خیران باید از روند خرج شدن هزینه کرد پولی که مردم در خدمت مؤسسه میگذارند اطلاع یابند.
در خیریه اردیبهشت این عمل با استفاده از روشهای جدید صورت میگیرد؛ مؤسسهی ما اطلاعرسانی به مردم را از طریق وبسایت، سیستم پیامکی و اینستاگرام انجام میدهد، که باعث تقویت جذب و همکاری مردم میشود.
گزارشهای عملکرد در وبسایت خیریه اردیبهشت بهصورت مرتب بارگزاری میشود و همچنین افراد درصورت برقراری تماس و مراجعهی حضوری نیز میتواند تشریف بیاورند تا از روند دقیق شفافیت مسائل مالی و غیرمالی اطلاعاتی کسب کنند.
احترام و تکریم مددجو و خیر از جمله مواردی است که باید در نظر گرفته شود.
در خیریه اردیبهشت افراد نیازمند ولی نعمت محسوب شده و تکریم مددجویان از مسائل مهم و حیاتی محسوب میشود و در صورت موفقیت به تکریم و خدمتگزاری به قشر محروم به خود میبالیم.
مطالب مرتبط